1974: Το Λεξικό της Μεταπολίτευσης
Το podcast εξετάζει 50 χρόνια εκδημοκρατισμού στην Ελλάδα, καλύπτοντας θέματα όπως κοινωνική κινητικότητα, διασκέδαση, κατανάλωση, αστική ζωή, σεξουαλικότητα, έμφυλες ταυτότητες, βία, τουρισμός, μετανάστευση και πολιτιστική κουλτούρα. Παρουσιάζεται από τον Άρη Πορτοσάλτε, με επιστημονική επιμέλεια του Βασίλη Βαμβακά και συμμετοχή ειδικών ερευνητών και πανεπιστημιακών.
Επεισόδια
#19 | Η αποτίμηση μέσα από μαρτυρίες, λεπτομέρειες και παρασκήνια
Μια αποτίμηση της Μεταπολίτευσης με αφετηρία τη λογοτεχνία, την τέχνη, τη δημοσιογραφία. Πώς από την εποχή που οι «παρέες έγραφαν ιστορία» περάσαμε στην απομόνωση του συγχρόνου δημιουργού, ποιες ήταν οι διαψεύσεις της περιόδου, αλλά και πόσο επηρεάστηκε η πνευματική παραγωγή από τους κανόνες της αγοράς. Και τέλος πόσο αλλάζει τα δεδομένα αλλά και ποια είναιτα σημαντικά διακυβεύματα του μέλλοντος.
#17 | Σπουδαίοι δημιουργοί αρχίζουν να...μιλούν
Μεταπολίτευση, κοινωνικές και καλλιτεχνικές εξελίξεις καθώς και τα μεγάλα γεγονότα που τις επηρέασαν. Η αισθητική της χούντας που διαμόρφωσε ευρέως στρώματα του πληθυσμού, επιβιώνει δραματικά. Πώς άλλαξε τα τελευταία χρόνια η καλλιτεχνική έκφραση; Η σύνδεση του λαϊκισμού με την αισθητική και η επίδραση μεγάλωνπροσωπικοτήτων και δημιουργών αυτά τα 50 χρόνια. Μερικά από τα στοιχεία της συζήτησης του
#18 | Ανέκδοτες ιστορίες...
Ανέκδοτες ιστορίες της Μεταπολίτευσης. Μια συναρπαστική αναδρομή στην ιδεολογική, πνευματική και πολιτιστική κληρονομιά της περιόδου αυτής. Ο Μάνος Στεφανίδης, ομότιμος καθηγητής Ιστορίας της Τέχνης στο ΕΚΠΑ σε μια καθηλωτική προσωπική μαρτυρία για τις προσωπικότητες που διαμόρφωσαν και καθόρισαν την εποχή. Άγνωστες πτυχές, παρασκήνιο, οι μεγάλοι σταθμοί ή έργα, όπως το Μέγαρο Μουσικής, οι ιδεολο
#16 | Από τις μπουάτ στην υποκουλτούρα του '90
Μια ακόμη πτυχή της Μεταπολίτευσης. Η μουσική και το τραγούδι και η σχέση τους με την πολυπλοκότητατης ελληνικής κοινωνίας. Οι μεγάλες αλλαγές ήδη από τη δεκαετία του ’60, η καθοριστική δεκαετία του ’70 και πώςφθάνουμε στα ακούσματα της σύγχρονης εποχής. Από τις μπουάτ της Πλάκας στο πιο έντονο πολιτικό τραγούδι μετά τη πτώση της Χούντας και την απελευθέρωση του μεγάλου αισθήματος καταπίεσης. Πο
#15 | Ελληνική κοινωνία και...μετανάστευση
Πώς αλλάζει τα τελευταία 50 χρόνια η ελληνική κοινωνία και η διαχρονική της σχέση με τη μετανάστευση; Πώς και γιατί πριν το ΄74 η Ελλάδα ήταν χώρα εξαγωγής μεταναστών; Τί οδήγησε στο να μετατραπεί σε χώρα εισαγωγής μεταναστών; Ποιες είναι οι φάσεις αυτού του φαινομένου και κυρίως πως καθορίζει τις κοινωνικές αλλαγές στις μεγάλες πόλεις, αλλά και σε όλη τηνεπικράτεια. Πως υποδεχόμαστε αρχικώς τους
#14 | Φίνος Φιλμ ή Νέος Ελληνικός Κινηματογράφος;
Το πρώτο πολύ μεγάλο μέσον θεάματος στη μεταπολεμική Ελλάδα είναι ο κινηματογράφος. Πόσο άλλαξε τα τελευταία 50 χρόνια; Ποια η σχέση του με τις κοινωνικές και πολιτικές αλλαγές της περιόδου. Το πέρασμα από τον «λαϊκό» κινηματογράφο της ΦΙΝΟΣ ΦΙΛΜ στην πολιτική θεματολογία του «νέου ελληνικού κινηματογράφου».Τα χαρακτηριστικά του Έλληνα θεατή, αλλά και η επίδραση της κρατικής χρηματοδότησης στις κι
#13 | Έμφυλες και σεξουαλικές ταυτότητες
Τη Μεταπολίτευση συνήθως τη διερευνάμε κυρίως για τις πολιτικές της διαστάσεις. Η πτυχή που θα αναλύσουμε σήμερα είναι η αλλαγές από το 1974 και μετά είναι οι έμφυλες και σεξουαλικές ταυτότητες. Πώς δηλαδή τα τελευταία 50 χρόνια αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας και την ταυτότητά μας σε σχέση με το φύλο. Και μέσα από αυτό διεκδικούμε δικαιώματα, ρόλους, κοινωνικό στάτους. Και πως μέσα από τον κινηματ
#12 | Do you like the Greece?
Η πορεία του τουρισμού στα χρόνια της Μεταπολίτευσης. Πώς συνδέεται αυτό το δυναμικό φαινόμενο με το παρελθόν, οι τεράστιες αλλαγές από τη δεκαετία του ΄70 και μετά. Πώς από έναν «εξωτικό» προορισμό της δεκαετία του ΄50 περάσαμε στον μαζικό τουρισμό στα χρόνια της δικτατορία. Ποιες είναι οι προκλήσεις του σήμερα. Η διαχείριση των φυσικών πόρων και η σχέση με κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη. Ο κ.
#11 | Η βία των άκρων
Μεταπολίτευση και μια από τις πιο ενδιαφέρουσες πτυχές. Η βία σε όλες τις εκφάνσεις της. Βασικό ερώτημα το πώς σε ένα περιβάλλον απόλυτης Δημοκρατίας που ζούμε τα τελευταία 50 χρόνια εξελίσσεται το φαινόμενο της βίας. Ποια είναι τα ορόσημα της βίας τόσο για την ακροδεξιά όσο και για την άκρα αριστερά. Πώς τα «τραύματα» από τον Εμφύλιο συμβάλλουν στη διαμόρφωση της βίας στο δημόσιο και τον ιδιωτικό
#10 | Τηλεόραση: Ο δικός μας καθρέφτης!
Το μέσον που έχει ταυτιστεί περισσότερο με την περίοδο αυτή. Εκ των πραγμάτων το δημοφιλέστερο και πιο διαδραστικό μέσο που προσδιόρισε τη Μεταπολίτευση και προσδιορίστηκε από αυτή. Η τηλεόραση.Πρώτα βήματα μέσα στα χρόνια της δικτατορίας με μια περιορισμένη ενημέρωση, η έκρηξη της ιδιωτικής τηλεόρασης, πόσο άλλαξε ο πολιτικός και κοινωνικός διάλογος, η ψυχαγωγία και πόσο επηρέασε τα πολιτιστικά π
#09 | Η πόλη μας ως δημόσιος χώρος. Μας ενδιαφέρει;
Σημαντική πτυχή της Μεταπολίτευσης οι αλλαγές στην αρχιτεκτονική και η αισθητική της πόλης. Αλλαγές που σιγά – σιγά παρατηρούνται από τη δεκαετία του ΄60 με μεγάλα έργα της εποχής από τον Κωνσταντίνο Καραμανλή. Κάτι που, όμως, τη δεκαετία του ΄70 παραμερίζεται ως λογική. Παύουμε να ενδιαφερόμαστε για το πώς θα συμπεριφερθούμε στην πόλη και το μόνο που μας ενδιαφέρει είναι η προσωπική απόλαυση. Σε
#08 | Η ξέφρενη διασκέδαση και η ασύστολη κατανάλωση
Μεταπολίτευση, διασκέδαση – κατανάλωση. Υπήρξαμε πράγματι μια κοινωνία που όλα αυτά τα χρόνια διασκέδασε ξέφρενα, κατανάλωσε ασύστολα και κάπως έτσι καταλήξαμε στα δύσκολα χρόνια της οικονομικής κρίσης; Αυτά τα χρόνια ανακαλύψαμε την έννοια του ελεύθερου χρόνου. Η σημασία των δεκαετιών που προηγήθηκαν της περιόδου που εξετάζουμε και ειδικά η δεκαετία του ΄60 που μπήκαν οι βάσεις αυτών των συνηθει
#07 | Η μεσαία τάξη, ο δημόσιος και ιδιωτικός τομέας
Μεταπολίτευση και πέρα από τον εκδημοκρατισμό και τη θεσμοθέτηση της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, εξετάζουμε την κοινωνική κινητικότητα και τις αλλαγές στα κοινωνικά στρώματα. Ποια είναι τα χαρακτηριστικά της μεσαίας τάξης αυτή την περίοδο με όρους αξιακούς, κοινωνικούς και καταναλωτικούς. Ο ρόλος του δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα, αλλά και η επίδραση της οικονομικής κρίσης για τις προοπτικές
#06 | Τα πρόσωπα που ξεχώρισαν
Πρόσωπα από όλους τους χώρους που έπαιξαν καθοριστικό ρόλο την περίοδο της Μεταπολίτευσης. Οι καθηγητές Κοινωνιολογίας Παναγής Παναγιωτόπουλος και Βασίλης Βαμβακάς, αναλύουν τοαποτύπωμα του Κωνσταντίνου Καραμανλή, του Ανδρέα Παπανδρέου, του Κώστα Σημίτη. Πώς οι επιλογές τους συνέβαλαν στον εκσυγχρονισμό της χώρας, αλλά και ποιες ήταν οι επιτυχίες και οι αποτυχίες της περιόδου. Ταυτοχρόνως, παρατηρ
#05 | Εκπαίδευση & συνδικαλισμός: Δύο μεγάλες ήττες
Μεταπολίτευση. Πιάνοντας κεφάλαια και πτυχές πέρα από τις πολιτικές διαστάσεις, μένουμε σε ζητήματα που οι καλεσμένοι μας θεωρούν αποτυχίες της περιόδου αυτής. Ο κ. Βασίλης Βαμβακάς Καθηγητής Κοινωνιολογίας στο ΑΠΘ και ο κ. Παναγής Παναγιωτόπουλος Καθηγητής Κοινωνιολογίας στο ΕΚΠΑ στοιχειοθετούν γιατί η εκπαίδευση και ο συνδικαλισμός είναι οι δύο μεγάλες «ήττες». Παρά τον εκδημοκρατισμό του συστήμ
#04 | Το κοινωνικό συμβόλαιο
Ποια τα ποιοτικά χαρακτηριστικά που σηματοδότησαν τα τελευταία 50 χρόνια της νεότερης ιστορίας μας. Το στοιχείο του εκδημοκρατισμού και η μετάβαση σε ένα πιο σταθερό πολιτικό σύστημα. Τι είναι τελικά αυτό που ονομάστηκε κοινωνικό συμβόλαιο και τι καθόρισε για την οικονομία, την κοινωνία της χώρας αλλά και για τη νοοτροπία και τις προσδοκίες των πολιτών. Στην προσέγγιση αυτών των πτυχών και όχι μόν
#03 | Κυρίαρχος ο Καραμανλής
Τέλη Αυγούστου αρχές Σεπτεμβρίου 1974. Η στάση των αριστερών δυνάμεων του τόπου είναι βοηθητική προς τη Μεταπολίτευση και ο πιο σκληρός παράγοντας απέναντι στον Καραμανλή είναι ο Ανδρέας Παπανδρέου που επιστρέφει στην Ελλάδα. Ο Καραμανλής επιδιώκει γρήγορες λύσεις. Προκηρύσσει εκλογές και βγαίνει συντακτική πράξη που επιτρέπει τη δίωξη των πρωταιτίων της χούντας. Ακολουθεί το Δημοψήφισμα για το Πο
#02 | Ο καυτός Ιούλιος του ΄74
Καλοκαίρι του 1974. Τουρκική εισβολή στην Κύπρο και ανικανότητα του Ιωαννίδη να αντιληφθεί την τραγική πραγματικότητα. Ο τραγέλαφος της επιστράτευσης. Όλο το παρασκήνιο της επιστροφής του Καραμανλή από το Παρίσι, αλλά και όλο το παρασκήνιο των πρώτων ημερών του στη χώρα. Ο κ. Άγγελος Συρίγος Καθηγητής Διεθνούς Δικαίου στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και ο κ. Ευάνθης Χατζηβασιλείου Καθηγητής στο ΕΚΠΑ μας
#01 | Μια νέα εποχή ανατέλλει
Μεταπολίτευση. Αποσαφήνιση του όρου και της περιόδου κατά τους Άγγελο Συρίγο, Καθηγητή Διεθνούς Δικαίου στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και Ευάνθη Χατζηβασιλείου, καθηγητή στο ΕΚΠΑ. Το ιστορικό, κοινωνικό και οικονομικό πλαίσιο του πραξικοπήματος των Συνταγματαρχών, ο ρόλοςτων Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής και των ευρωπαϊκών οργανισμών.Παρουσίαση: Άρης ΠορτοσάλτεΥπεύθυνη Περιεχομένου - Παραγωγής: Τζέν
