Ιστορία μιας πόλης
Η πόλη, οι αλλαγές στο πέρασμα των αιώνων, η απαράλλαχτη ουσία που την συνέχει.
Episodes
Το Πικέρμι θεωρείται η «Ακρόπολη της Παλαιοντολογίας». Δικαίως
Πόσοι γνωρίζουμε ότι στο Πικέρμι έχει αποκαλυφθεί ένας από τους σημαντικότερους παλαιοντολογικούς θησαυρούς της Ευρώπης; Τα απολιθώματα της περιοχής αφηγούνται την ιστορία ενός κόσμου που υπήρχε πριν από εκατομμύρια χρόνια, κατά το Μειόκαινο, όταν το περιβάλλον, το κλίμα και η πανίδα ήταν εντελώς διαφορετικά από τα σημερινά.
Η γεωλόγος-παλαιοντολόγος Διονυσία Λιακοπούλου συζητά με την Αγιάτη Μπενά
Τα τρένα της Αθήνας είναι καθρέφτης της Ιστορίας της
Στο νέο επεισόδιο της σειράς «Ιστορία μιας πόλης» συζητάμε για την άγνωστη ιστορία των συγκοινωνιών της πρωτεύουσας. Η Αθήνα του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα είναι μια πόλη που προσπαθεί να εκσυγχρονιστεί, να επεκταθεί και να συνδεθεί. Στο επίκεντρο, οι πρώτοι σιδηρόδρομοι, τα τραμ και τα μεγάλα οράματα που άλλοτε υλοποιούνται και άλλοτε μένουν στα χαρτιά.
Μέσα από την αναδρομή στο παρελθόν α
Η μυστική ιστορία του ναυαγίου στο Μόδι
Τι μπορεί να μας πει ένα πλοίο που δεν έφτασε ποτέ στον προορισμό του; Και πώς ένα φορτίο που έμεινε για αιώνες στον βυθό γίνεται σήμερα κλειδί για να ξαναδιαβάσουμε την Ιστορία;
Στο νέο επεισόδιο της σειράς «Ιστορία μιας Πόλης», η Αγιάτη Μπενάρδου ταξιδεύει στο Μόδι, τη μικρή βραχονησίδα νοτιοανατολικά του Πόρου που έκρυβε κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας ένα εξαιρετικά σημαντικό εύρημα: ένα μ
Η Αθήνα στους δρόμους: Η ιστορία των πολιτικών κινητοποιήσεων
Οι πλατείες της Αθήνας δεν είναι απλοί αστικοί χώροι· είναι πεδία μνήμης, σύγκρουσης και πολιτικής ταυτότητας. Από τα Δεκεμβριανά του 1944 και τα Ιουλιανά του 1965 μέχρι το Πολυτεχνείο, τον Δεκέμβρη του 2008 και τις μαζικές κινητοποιήσεις της οικονομικής κρίσης, η πόλη λειτουργεί διαχρονικά ως το επίκεντρο της πολιτικής ζωής της χώρας. Στο νέο επεισόδιο της σειράς «Ιστορία μιας πόλης», η Αγιάτη Μπ
Η Ιερά Οδός κάτω από τη γη
Η κατασκευή του μετρό στην Αθήνα δεν αποτέλεσε μόνο ένα από τα σημαντικότερα έργα σύγχρονης υποδομής αλλά και μια μοναδική ευκαιρία για την αποκάλυψη και επαναπροσέγγιση του παρελθόντος της πόλης. Κατά μήκος της αρχαίας Ιεράς Οδού, του δρόμου που συνέδεε την Αθήνα με την Ελευσίνα, οι εκτεταμένες ανασκαφές έφεραν στο φως ένα σύνθετο τοπίο: δρόμους, νεκροταφεία, τεχνικά έργα, ιερά και ίχνη καθημεριν
Σε αυτό το σπήλαιο υπήρξαν οι πρώτοι άνθρωποι της Αττικής
Σε αυτό το επεισόδιο της σειράς «Ιστορία μιας Πόλης», η Αγιάτη Μπενάρδου συνομιλεί με τον αρχαιολόγο Φάνη Μαυρίδη για το Σπήλαιο Κουβαρά, έναν από τους σημαντικότερους προϊστορικούς χώρους της Αττικής.
Η συζήτηση ξεκινά από τη γεωγραφική του θέση και τα βασικά χαρακτηριστικά του και φτάνει μέχρι την ιστορία της ανασκαφής και τους κινδύνους που απείλησαν το σπήλαιο πριν από την έναρξη της έρευνας.
Καισαριανή 1944: Όταν ο φακός ανήκει στον θύτη
H Αγιάτη Μπενάρδου συνομιλεί με τον ιστορικό Βαλεντίν Σνάιντερ για ένα από τα πιο εμβληματικά εγκλήματα της γερμανικής κατοχής: την εκτέλεση των 200 στην Καισαριανή την 1η Μαΐου 1944. Το γεγονός, ήδη βαθιά χαραγμένο στη συλλογική μνήμη, αποκτά μια νέα διάσταση μέσα από φωτογραφίες που ήρθαν πρόσφατα στο φως, τραβηγμένες από έναν Γερμανό στρατιώτη την ώρα της εκτέλεσης.
Η συζήτηση ξεδιπλώνει το ιστ
Αράχωβα: «Πανηγυράκι γίνεται ψηλά στον Αϊ Γιώργη»
Σε αυτό το επεισόδιο της σειράς «Ιστορία μιας πόλης», η Αγιάτη Μπεναρδή συνομιλεί με τον λαογράφο Πάρη Ποτηρόπουλο για τον εορτασμό του Αγίου Γεωργίου και το λεγόμενο «Πανηγυράκι», ένα από τα πιο χαρακτηριστικά έθιμα της Στερεάς Ελλάδας, μια γιορτή που κινείται ανάμεσα στη θρησκεία, την ιστορία και τη συλλογική εμπειρία.
Η κουβέντα ξεκινά από τον ίδιο τον Άγιο Γεώργιο, μια από τις πιο ισχυρές μορφ
Από το ψητό της Κυριακής στο ντελίβερι: Η ιστορία της αθηναϊκής κουζίνας
Σε αυτό το επεισόδιο της σειράς «Ιστορία μιας πόλης», η Αγιάτη Μπενάρδου συνομιλεί με τον Παναγή Παναγιωτόπουλο για την αθηναϊκή κουζίνα ως καθρέφτη της κοινωνικής και πολιτισμικής εξέλιξης της πόλης. Από τα κλασικά οικογενειακά πιάτα, κοκκινιστό, λαχανοντολμάδες και ψάρι με «αθηναϊκή» μαγιονέζα, μέχρι τη σύγχρονη κουζίνα των fusion επιρροών και του ντελίβερι, το αθηναϊκό τραπέζι αφηγείται τη δική
Το Πάσχα στην Αθήνα του 19ου αιώνα ήταν πολύ διαφορετικό
Μια περιήγηση στην Αθήνα του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα, αναζητώντας τον τρόπο με τον οποίο οι κάτοικοι της πόλης βίωναν τη Μεγάλη Εβδομάδα και το Πάσχα. Μαζί με τον ερευνητή λαογραφίας Πάρη Ποτηρόπουλο ξετυλίγουμε κομμάτια μνήμης που συνδέουν τη θρησκευτική κατάνυξη με την καθημερινότητα, τις γειτονιές και τη συλλογική εμπειρία.
Η συζήτηση φωτίζει έθιμα που σήμερα έχουν ξεθωριάσει ή μετασχ
Από τον χρησμό στην εξουσία: Η άγνωστη ιστορία της Δωδώνης
Σε αυτό το επεισόδιο η Αγιάτη Μπενάρδου εξερευνά την αρχιτεκτονική και ιστορική διαδρομή της Αρχαίας Δωδώνης, από το αρχαιότερο μαντείο έως την ελληνιστική της ακμή. Μέσα από το θέατρο, ένα από τα μεγαλύτερα του αρχαίου κόσμου, το βουλευτήριο και το πρυτανείο αναδεικνύεται ο πολυδιάστατος χαρακτήρας του ιερού που λειτούργησε όχι μόνο ως θρησκευτικό αλλά και ως πολιτικό κέντρο, ιδιαίτερα κατά την ε
Αμφίπολη: Η θεά, οι όρκοι και ένας μύθος που ταξίδεψε στον χρόνο
Πώς η λατρεία της Αρτέμιδας Ταυροπόλου, οι όρκοι των στρατιωτών και οι μνήμες των νεκρών συνδέονται με τη συγκρότηση και τη νομιμοποίηση της εξουσίας; Και γιατί, αιώνες αργότερα, τα αρχαία μνημεία εξακολουθούν να φορτίζονται συμβολικά, ξεπερνώντας συχνά τα ίδια τα αρχαιολογικά δεδομένα;
Η Αμφίπολη δεν είναι μόνο ένα γεωγραφικό σημείο στον χάρτη της αρχαίας Μακεδονίας· είναι ένας τόπος όπου η μυθολ
Αρχαία Δωδώνη: Τι ρωτούσαν τους θεούς οι αρχαίοι Έλληνες;
Η αρχαία Δωδώνη βρίσκεται σε μια εύφορη κοιλάδα στους πρόποδες του όρους Τόμαρος στην Ήπειρο. Η απομονωμένη, αλλά στρατηγική αυτή θέση συνέβαλε ώστε να αναπτυχθεί εκεί ένα από τα σημαντικότερα θρησκευτικά κέντρα του αρχαίου ελληνικού κόσμου.
Η Δωδώνη θεωρείται ένα από τα αρχαιότερα μαντεία της Ελλάδας. Στο ιερό υπηρετούσαν οι ιερείς, γνωστοί ως Σελλοί, που ερμήνευαν τα σημάδια της φύσης για να μετ
Αμφίπολη: Tο τοπίο, η πόλη, και τα στρώματα της ιστορίας της
Πού ακριβώς βρίσκεται η Αμφίπολη και γιατί η γεωγραφική της θέση υπήρξε τόσο καθοριστική; Πώς «διαβάζεται» μια πόλη που ιδρύθηκε από Αθηναίους, άνθησε στη μακεδονική επικράτεια και μετασχηματίστηκε στους παλαιοχριστιανικούς χρόνους; Και πόσο δύσκολο είναι να ανασυνθέσουμε τον δημόσιο πυρήνα της, όταν τα νεότερα στρώματα έχουν ενσωματώσει, μετακινήσει ή σιωπηλά καλύψει τα αρχαία ίχνη; Ο καθηγητής κ
Αλεξάνδρας, Βύρωνας, Πειραιάς: Τα προσφυγικά της Αθήνας 100 χρόνια μετά
Τα Προσφυγικά είναι τόποι μνήμης, κοινωνικά πειράματα, κομμάτια μιας ιστορίας που άλλαξε ριζικά τον ελληνικό χώρο μετά το 1922. Συνοικισμοί που γεννήθηκαν από την ανάγκη, διαμόρφωσαν γειτονιές, ταυτότητες και τρόπους ζωής και σήμερα βρίσκονται κάπου ανάμεσα στη φθορά, τη διεκδίκηση και την επανεκτίμηση.
Η Αμαλία Κωτσάκη είναι καθηγήτρια Ιστορίας και Θεωρίας της Αρχιτεκτονικής και αναπληρώτρια κοσμ
Τι χρώμα είχε ο Παρθενώνας;
Όταν σκεφτόµαστε την κλασική Αθήνα, ο νους µας πηγαίνει αυθόρµητα στο λευκό µάρµαρο του Παρθενώνα και στις άχρωµες µορφές των αγαλµάτων. Κι όµως, αυτή η εικόνα απέχει πολύ από την πραγµατικότητα. Η αρχαία πόλη ήταν ένας κόσµος γεµάτος χρώµα: ζωγραφισµένοι ναοί, έντονα διακοσµηµένα αγάλµατα, δηµόσια κτίρια που λειτουργούσαν όχι µόνο ως αρχιτεκτονικά αλλά και ως ζωγραφικά σύνολα.Αν και οι πίνακες ζω
Ένα γλυπτό, δύο ζωές: Το παιδί που ταξίδεψε στον χρόνο
Στο νέο επεισόδιο της σειράς Ιστορία Μίας Πόλης, η Αγιάτη Μπενάρδου συζητά με την αρχαιολόγο Αριάδνη Κλωνιζάκη για ένα από τα πιο αινιγματικά γλυπτά του Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: το μαρμάρινο κεφάλι ενός αγοριού, έργο των αρχών του 1ου αιώνα μ.Χ., στο οποίο έχει χαραχθεί μεταγενέστερα ένας σταυρός.Το γλυπτό, πιθανότατα τμήμα επιτύμβιου μνημείου, βρέθηκε το 1927 στην περιοχή του Κολωνού, κοντά σ
Τότε που οι Αμερικανοί μάς έφερναν τον Ντίζι Γκιλέζπι στην Αθήνα
Στη μετεμφυλιακή Αθήνα, ο πολιτισμός δεν ήταν ποτέ ουδέτερος. Μουσική, θέατρο, εικαστικά και κινηματογράφος μετατράπηκαν σε πεδία συμβολικής αντιπαράθεσης, όπου ιδέες, αξίες και τρόποι ζωής συγκρούονταν, συχνά χωρίς να κατονομάζονται ανοιχτά. Ο λεγόμενος «πολιτισμικός Ψυχρός Πόλεμος» εκτυλίχθηκε μέσα στην καθημερινότητα της πόλης, διαμορφώνοντας γούστα, στάσεις και πολιτικές ευαισθησίες.Σε αυτό το
Οι Βυζαντινοί των νησιών: Η άλλη ιστορία των Κυκλάδων
Επιγραφές σε εκκλησίες, σε τάφους, σε λιμάνια. Ονόματα απλών πιστών, ναυτικών, αρχόντων. Μικρές σιωπηλές μαρτυρίες που έχουν όμως πολλά να μας πουν. Μέσα από αυτές τις μικρές, σιωπηλές μαρτυρίες, ο Γιώργος Πάλλης, αρχαιολόγος με ειδίκευση στην αρχιτεκτονική γλυπτική, την επιγραφική και την τοπογραφία των μεσαιωνικών χρόνων και της οθωμανικής περιόδου, επιχειρεί να «ακούσει» τις φωνές των Βυζαντινώ
Τα Χριστούγεννα αλλιώς: Γιατί κάποτε στολίζαμε καραβάκια
Σε μια εποχή που τα Χριστούγεννα συχνά μοιάζουν με μια γρήγορη, φωτεινή παρένθεση μέσα στη χρονιά, υπάρχουν τόποι που κρατούν ακόμη ζωντανή τη μαγεία τους όχι ως φολκλόρ αλλά ως μνήμη, εμπειρία και ιστορία. Ένας από αυτούς τους τόπους είναι το Μουσείο Παιχνιδιών Μπενάκη. Εκεί, ανάμεσα σε καραβάκια, ξύλινες εκκλησίες για τα κάλαντα, κουκλάκια και Άι-Βασίληδες διαφορετικών εποχών μπορεί κανείς να ακ
Κηφισός: Ο αθέατος άξονας της πόλης
Στο νέο επεισόδιο της σειράς «Ιστορία μιας πόλης», ο αρχαιολόγος και ερευνητής Στέλιος Λεκάκης μιλάει για τον Κηφισό, έναν ποταμό που διαπερνά την ιστορία της Αθήνας, αλλά σπάνια γίνεται ορατός. Ξεκινώντας από τις αρχαίες πηγές του Κηφισού και το φυσικό τοπίο που τις περιέβαλλε, εξετάζει την πορεία του ποταμού στην αρχαιότητα και τον καθοριστικό του ρόλο στη διαμόρφωση του αγροτικού και οικιστικού
Χώρα, Γρόττα, Μητρόπολη: Πώς ένα λιμάνι έγραψε την ιστορία της Νάξου
Η Νάξος υπήρξε ένα νησί όπου η τέχνη, η τεχνολογία και οι καθημερινές πρακτικές διαμόρφωναν μια κοινωνία υπό συνεχή μεταμόρφωση. Από τη Μητρόπολη και τη Γρόττα ως τα Ύρια και το Τσικαλαριό, οι αρχαιολογικοί χώροι αποκαλύπτουν πώς οι τεχνίτες, τα λιμάνια και οι εμπορικές επαφές συνέδεσαν το νησί με το Αιγαίο και πιθανόν με μέρη πέρα από αυτό.Η αρχαιολόγος Ξένια Χαραλαμπίδου «διαβάζει» τα υλικά ίχν
«Έτσι θέλω να σε θυμάμαι»: Η ταφική τέχνη στην αρχαία Αθήνα
Στην αρχαία Αθήνα, ο τρόπος που οι άνθρωποι τιμούσαν τους νεκρούς τους ήταν ιδιαίτερα σημαντικός και εκφραζόταν μέσα από συγκεκριμένα ταφικά έθιμα και την τέχνη. Οι λήκυθοι, μικρά αγγεία που χρησιμοποιούνταν στην ταφή, αποτελούσαν σύμβολα μνήμης και σεβασμού προς τους αποθανόντες. Παράλληλα, οι οικογένειες εξέφραζαν την αγάπη και τη λύπη τους μέσα από μνημεία και αγάλματα που αντικατέστησαν τα πιο
Ηριδανός: Ο αόρατος ποταμός της Αθήνας
Η Αγιάτη Μπενάρδου συζητά με τον αρχαιολόγο και ερευνητή Στέλιο Λεκάκη για τον ποταμό Ηριδανό, τον μικρό αλλά σημαντικό υδάτινο άξονα που επηρέασε βαθιά την εξέλιξη της αρχαίας Αθήνας.Υπήρξε καθοριστικός για την οργάνωση της πόλης: τροφοδότησε την Αγορά, όρισε συνοικίες, υπαγόρευσε τα όρια του Κεραμεικού και αποτέλεσε σημείο αναφοράς για τους αρχαίους Αθηναίους. Σήμερα, αν και το μεγαλύτερο μέρος
Χαλκίδα: Ένα μικρό κέντρο του κόσμου την Εποχή του Σιδήρου
Ποια ήταν η θέση της Χαλκίδας στο δίκτυο επικοινωνίας και εμπορίου του Ευβοϊκού Κόλπου μετά την πτώση των μυκηναϊκών ανακτόρων; Πώς τα ταφικά ευρήματα και τα εργαστήρια στο Λευκαντί αποκαλύπτουν κοινωνικές ιεραρχίες, τεχνική δεξιοτεχνία και πρώιμες μορφές αστικοποίησης; Και πώς οι Ευβοείς, μέσα από τη ναυτική τους δραστηριότητα, άνοιξαν τον δρόμο για τη μεγάλη διασπορά προς την Ιταλία και τη Σικελ
Πώς ανακαλύφθηκε το σπουδαίο ιερό του ελληνιστικού κόσμου
Στο νέο επεισόδιο της σειράς «Ιστορία Μιας Πόλης», η Αγιάτη Μπενάρδου συναντά τον καθηγητή Κλασικής Αρχαιολογίας, Δημήτρη Μποσνάκη, και μαζί ξετυλίγουν το συναρπαστικό χρονικό της ανακάλυψης του Ασκληπιείου, ενός από τα σπουδαιότερα ιερά του ελληνιστικού κόσμου.Μέσα από την έρευνα, τα αρχεία και τις ανθρώπινες ιστορίες που τη συνοδεύουν, αποκαλύπτεται ένα πολύπλευρο αφήγημα: από τον αρχαιολόγο Ρού
Ρήνεια, η άλλη Δήλος
Στην καρδιά των Κυκλάδων, δίπλα στο ιερό νησί του Απόλλωνα, βρίσκεται η Ρήνεια: ένας τόπος που έμεινε για αιώνες στη σκιά, χρησιμοποιήθηκε ως νεκρόπολη, ως χώρος εξορίας και τελετουργικής «κάθαρσης». Από τις παιδικές ταφές και τα σπάνια κοσμήματα μέχρι τις ενδείξεις βίαιων θανάτων, οι αρχαιολογικές ανασκαφές φανερώνουν ότι το νησί δεν ήταν ποτέ πραγματικά ακατοίκητο – απλώς δεν είχε φωνή. Τι κρύβε
Δήλος: H καρδιά των Κυκλάδων
Η Δήλος δεν είναι απλώς ένας ακόμη αρχαιολογικός χώρος. Είναι ένας τόπος που υπήρξε το ιερό νησί του Απόλλωνα και της Άρτεμης αλλά και κομβικό οικονομικό κέντρο του αρχαίου κόσμου. Από τις ανασκαφές αποκαλύπτονται ίχνη ζωής που ξεκινούν από τους πρώτους οικισμούς και φτάνουν ως τη ρωμαϊκή εποχή: αγορές, οικίες, αποθήκες, ναοί, αγάλματα, αγγεία, επιγραφές και απομεινάρια πολιτισμών από Ανατολή και
Ο Δεσποτόπουλος και το αθηναϊκό όνειρο του μοντερνισμού
Το όνομά του συνδέεται με μερικά από τα πιο εμβληματικά δημόσια κτίρια της Αθήνας — το Ωδείο Αθηνών, το σχολείο της Ακαδημίας Πλάτωνος, το νοσοκομείο «Σωτηρία». Ποιος ήταν όμως ο Ιωάννης Δεσποτόπουλος;Η διαδρομή του ξεκινά από τη Χίο και φτάνει στη Βαϊμάρη και το Βερολίνο, όπου διαμορφώνεται η σχέση του με τις αρχές του Μπάουχαους και γεννιέται η βαθιά του πίστη στην αξία της αρχιτεκτονικής εκπαίδ
Αρχαία Κύθνος: Η άγνωστη ιερή γη του Αιγαίου
Ποια είναι η ιστορική πορεία της πόλης της Κύθνου από την Αρχαϊκή έως τη Ρωμαϊκή περίοδο; Ποια ιερά και λατρευτικά κτίρια έχουν εντοπιστεί και ποιες θεότητες φαίνεται να λατρεύονταν; Υπάρχει κάποιο «ξεχωριστό» εύρημα; Ποια είναι η συνεισφορά των ενάλιων ερευνών στην κατανόηση των λιμενικών εγκαταστάσεων στο Μανδράκι;Οι συστηματικές ανασκαφές των τελευταίων δεκαετιών στην Κύθνο, το γραφικό νησί των
Τι σήμαινε να είσαι ψυχικά ασθενής στην αρχαία Αθήνα;
Η ψυχική ασθένεια στην αρχαία Αθήνα δεν ήταν απλώς ένα ιατρικό ζήτημα — ήταν πεδίο ενδιαφέροντος για γιατρούς, φιλοσόφους και καλλιτέχνες. Μέσα από ιατρικά συγγράμματα, φιλοσοφικούς διαλόγους και θεατρικά έργα, μπορούμε να ανιχνεύσουμε τον τρόπο με τον οποίο οι αρχαίοι κατανοούσαν, ερμήνευαν και απεικόνιζαν τις ψυχικές διαταραχές. Οι αντιλήψεις τους συνδύαζαν την επιστήμη με τη θρησκεία και τη μυθ
Τα μεταλλεία του Λαυρίου: Ένα συναρπαστικό κεφάλαιο της ιστορίας του Λεκανοπεδίου
Ποια είναι τα κύρια ορυκτά που εντοπίζονται στα μεταλλεύματα του Λαυρίου και ποια η σημασία της οξείδωσης στην εξαγωγή τους; Ποια ήταν τα κύρια χαρακτηριστικά των αρχαίων μεθόδων εξόρυξης και επεξεργασίας μεταλλευμάτων στο Λαύριο; Και πώς επηρέασαν οι μεταγενέστερες φάσεις εξόρυξης (19ος και 20ος αιώνας) την ερμηνεία της αρχαίας μεταλλευτικής δραστηριότητας;Ποιος ήταν ο ρόλος του Λαυρίου στην ανάπ
Η Αθήνα της Μαρίας Κάλλας: Η πόλη που την πλήγωσε αλλά και τη διαμόρφωσε
Η Μαρία Κάλλας, εμβληματική μορφή της όπερας, είχε ιδιαίτερο δεσμό με την Αθήνα, την πόλη όπου πέρασε τα νεανικά της χρόνια και διαμορφώθηκε καλλιτεχνικά. Εκεί έκανε τα πρώτα της βήματα στη σκηνή, καλλιεργώντας το ταλέντο της κάτω από δύσκολες κοινωνικές και ιστορικές συνθήκες. Η ελληνική πρωτεύουσα δεν ήταν μόνο η αφετηρία εκκίνησής της, αλλά και σημείο επιστροφής και αναστοχασμού. Η σχέση της με
Διάλογος Μηλίων-Αθηναίων: Μαθήματα εξωτερικής πολιτικής από το 416 π.Χ
Το καλοκαίρι του 416 π.Χ, οι Αθηναίοι αποφασίζουν να εκστρατεύσουν στη Μήλο, με πολύ μεγάλη στρατιωτική δύναμη, με στόχο να εκβιάσουν τη Μήλο ώστε να ενταχθεί στην Αθηναϊκή συμμαχία. Ωστόσο, η ίδια θέλει να κρατήσει μια ουδέτερη στάση κι αυτό θίγει το κύρος των Αθηναίων, οι οποίοι δεν μπορούν να ανεχτούν πως δεν μπορούν να υποτάξουν ένα μικρό και ανίσχυρο νησί.Γιατί ο διάλογος των Μηλίων με τους Α
Η Αθήνα της Πηνελόπης Δέλτα
Ενάμιση χρόνο πριν την αυτοκτονία της, στις 2 Μαΐου του 1941, η Πηνελόπη Δέλτα ολοκληρώνει το τελευταίο της έργο, τις «Ρωμιοπούλες». Η ίδια ζητά να εκδοθεί αργότερα, μετά από τα υπόλοιπα μυθιστορήματα και τις «Αναμνήσεις» της. Οι «Ρωμιοπούλες» κυκλοφορούν 75 χρόνια μετά τη συγγραφή τους, το 2014, από τις εκδόσεις Ερμής και αποτελούν το μεγαλύτερο και πιο «ενήλικο» μυθιστόρημα της Δέλτα. Αλλά και τ
Υπήρχαν και «άσχημα» αγαλματίδια στην αρχαία Αθήνα
Πώς ορίζεται το γκροτέσκο στο πλαίσιο της αρχαιοελληνικής τέχνης και ποια είναι τα βασικά χαρακτηριστικά του; Υπάρχουν συγκεκριμένες τεχνικές ή υλικά που προωθούν την συγκεκριμένη αισθητική; Ποια είναι η σχέση μεταξύ του γκροτέσκου και του άσχημου στα ειδώλια; Πώς αντιλαμβάνονταν οι αρχαίοι Έλληνες την έννοια του "άσχημου" και πώς αυτό αντικατοπτρίζεται στην παραγωγή των ειδωλίων;Πώς επηρεάζει η κ
Ποιοι ήταν οι μαυραγορίτες της Κατοχής;
Kατά τη διάρκεια της γερμανικής Κατοχής (1941–1944), η καθημερινότητα στην Αθήνα ήταν ένας αγώνας για επιβίωση. Ο λιμός του χειμώνα 1941-42 κόστισε τη ζωή σε δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους, κυρίως λόγω της επίταξης τροφίμων από τις δυνάμεις Κατοχής, της καταστροφής των υποδομών και της διακοπής των εμπορικών ροών. Οι κάτοικοι προσπαθούσαν να επιβιώσουν μέσω ανταλλαγών προϊόντων, εξορμήσεων στην επαρχί
Τι έτρεχε με τους λαγούς στην αρχαία Αθήνα;
Ο λαγός υπήρξε ένα σημαντικό και πολυδιάστατο σύμβολο στην αρχαία Αθήνα, τόσο στην καθημερινή ζωή όσο και στην τέχνη και τις αντιλήψεις περί θανάτου. Στο απόσπασμα από το «Κυνηγετικόν» του Ξενοφώντα, περιγράφεται αναλυτικά το κυνήγι λαγών, η χρήση σκύλων και παγίδων και ο παιδαγωγικός ρόλος της δραστηριότητας αυτής, καθώς εκπαίδευε τους νέους στην αντοχή, την ταχύτητα και το ήθος του πολίτη-πολεμι
«Η ερωμένη της»: Το πιο τολμηρό αθηναϊκό ρομάντζο του Μεσοπολέμου
Το μυθιστόρημα «Η ερωμένη της» της Ντόρας Ρωζέττη, που πρωτοκυκλοφόρησε το 1929 και επανακυκλοφόρησε το 2024 από τις εκδόσεις Μεταίχμιο, αποτελεί ένα πρωτοποριακό έργο για τα ελληνικά γράμματα, καθώς πραγματεύεται μια ερωτική σχέση μεταξύ δύο γυναικών.Το βιβλίο, μέσα από τη μορφή ημερολογιακών καταγραφών, περιγράφει τη ζωή μιας νεαρής φοιτήτριας στην Αθήνα του Μεσοπολέμου, αναδεικνύοντας το φεμινι
Γιατί έθαβαν βρέφη μέσα σε αγγεία στο Βαθύ στης Αστυπάλαιας;
Ένα νησί των Δωδεκανήσων με πλούσια ιστορία, σημαντικός σταθμός στο Αιγαίο ήδη από την προϊστορική περίοδο. Αρχαιολογικά ευρήματα αποδεικνύουν την παρουσία Μινωιτών, Μυκηναίων και Κλασικών πολιτισμών, ενώ τα ρωμαϊκά και βυζαντινά κατάλοιπα μαρτυρούν τη συνεχή κατοίκησή της. Το Βαθύ της Αστυπάλαιας έχει αποκτήσει ιδιαίτερο αρχαιολογικό ενδιαφέρον λόγω των συνεχιζόμενων ανασκαφών που φέρνουν στο φως
Δωσίλογοι: Ποιοι και γιατί συνεργάστηκαν με τους κατακτητές;
Πώς επιχειρήθηκε η αναθεώρηση της εικόνας των δωσιλόγων τις δεκαετίες που ακολούθησαν μετά την Κατοχή και τα Δεκεμβριανά, και ποια ήταν η επίδραση αυτής της αναθεώρησης στη δημόσια ιστορική μνήμη; Η Αγιάτη Μπενάρδου συζητά με τον Μενέλαο Χαραλαμπίδη για ένα θέμα ταμπού.Πώς ορίζεται ο δωσίλογος στην κατοχική Αθήνα; Ποιες κοινωνικές τάξεις, πολιτικά κόμματα, φύλα και ηλικιακές ομάδες συμμετείχαν σε
Από τι πέθαναν δεκάδες χιλιάδες Αθηναίοι το 430 π.Χ.;
Πότε και μέσα σε ποιες συνθήκες εμφανίστηκε ο λοιμός των Αθηνών, γνωστός και ως λοιμός του Θουκυδίδη, που έπληξε την Αθήνα κατά το δεύτερο έτος του Πελοποννησιακού Πολέμου, στις αρχές του καλοκαιριού του 430 π.Χ; Τι γνωρίζουμε για το είδος της ασθένειας; Έχει ταυτιστεί με κάποια γνωστή νόσο; Πώς αντιμετώπισαν την επιδημία οι γιατροί της εποχής; Εκτός από τις απόψεις της ιατρικής, δόθηκαν στον λοιμ
ΑΣΚΤ: Εδώ γεννήθηκαν οι μεγαλύτεροι Έλληνες καλλιτέχνες
Η Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών υπήρξε θεμέλιος λίθος για την ελληνική τέχνη, με σημαντικούς δασκάλους όπως οι Γιάννης Μόραλης, Γιάννης Μόραλης να συμβάλλουν στην ανάπτυξή της. Η Αγιάτη Μπενάρδου συζητά με την ιστορικό τέχνης Χριστίνα Δημακοπούλου για την καθοριστική τους επιρροή.Ποια ήταν η αρχική μορφή της ΑΣΚΤ και πώς εξελίχθηκε σε αυτόνομη σχολή; Ποιος ήταν ο ρόλος του Πολυτεχνείου στη λειτουργία
Νέα Μάκρη: Ο προσφυγικός συνοικισμός που εξελίχθηκε σε λουτρόπολη
Από τις ιωνικές κωμοπόλεις Μάκρη και Λιβίσι, στα παράλια της Λυκίας στη νοτιοδυτική Μικρά Ασία, οι πρόσφυγες από αυτές τις περιοχές εγκαταστάθηκαν στη βορειοανατολική Αττική, ιδρύοντας τη Νέα Μάκρη, το 1924. Η Ευαγγελία Αχλάδη μιλά στην Αγιάτη για τη νεότερη και τη σύγχρονη ιστορία της Νέας Μάκρης που από προσφυγικός συνοικισμός εξελίχθηκε σε λουτρόπολη.Aπό πού προέρχονταν οι πρόσφυγες που ίδρυσαν
Γιατί ήταν γαλάζιοι οι πίθηκοι στις τοιχογραφίες της Σαντορίνης;
Οι θηραϊκές τοιχογραφίες, που βρέθηκαν στο προϊστορικό Ακρωτήρι της Σαντορίνης, αποτελούν ανεκτίμητη πηγή πληροφοριών για τον πολιτισμό του Αιγαίου κατά τη Μινωική εποχή. Πώς και διασώθηκαν; Από τι υλικά είναι φτιαγμένες; Και τελικά, τι αποκαλύπτουν για την τοπική κοινωνία, τις συλλογικές αξίες και τη ζωή στο νησί;Ο Ανδρέας Γ. Βλαχόπουλος, καθηγητής Προϊστορικής Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο Ιωανν
Ακρωτήρι: Μια κοσμοπολίτικη, προϊστορική πόλη στην Σαντορίνη
Ο Ανδρέας Γ. Βλαχόπουλος, καθηγητής Προϊστορικής Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, γεννήθηκε στην Πάτρα το 1965 και σπούδασε Ιστορία και Αρχαιολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, όπου ειδικεύτηκε στην Προϊστορική Αρχαιολογία. Έλαβε το διδακτορικό του το 1995 και τιμήθηκε με το Michael Ventris Memorial Award for Mycenaean Studies (1997). Υπήρξε υπότροφος σε πανεπιστήμια όπως το La Sapienza, το Pr
Το «φαρμακείο» της οικογένειας Χωματιανού και η ιατρική στην Αθήνα του 19ου αι
Ποια ήταν η οικογένεια Χωματιανού; Ποιος ήταν ο ρόλος και η συμβολή της; Τι ήταν το «φαρμακείο» ως είδος επίπλου (κασέλα) και ποια τα χαρακτηριστικά του; Ποια ήταν η γενική κατάσταση της ιατρικής στις αρχές του 19ου αιώνα και κατά τη διάρκεια της Επανάστασης;΄Ηταν η Αθήνα μία ιδιαίτερη περίπτωση;Ποια ήταν τα χαρακτηριστικά του ιατρικού επαγγέλματος κατά την Επανάσταση; Ποιες ήταν οι κατηγορίες των
Μια μοναδική φωνή από το Βυζάντιο στον ναό των Αγίων Θεοδώρων
Η επιγραφή στην μαρμάρινη πλάκα αναγράφει:Τον πριν παλαιόν όντα σου ναόν μάρτυς/και μικρόν και πήλινον και σαθρόν λίαν / ανήγειρε Νικόλαος ο σος οικέτης / ο Καλόμαλος σπαθαροκανδιδάτος ος εύρε σε προστάτην παιδιόθεν μέγαν / βοηθόν και πρόμαχον πολλών κινδύνων/ όν πρέσβευε του άνω τυχειν κλήρου/ λαβόντα την άφεσιν των εσφαλμένων.Μηνί Σεπτεμβρίω ινδικτιώνος γ΄. Έτους ΣΤΦΝΗ Τι μας λέει αυτή η επιγρα
Ένα γλέντι στην Αθήνα και το κρασοπότηρο του Περικλή
Πού και πότε βρέθηκε ο εν λόγω σκύφος; Πότε χρονολογείται; Τι μπορούμε να διαβάσουμε πάνω στο σκύφο; Είναι όλα τα ονόματα γραμμένα από τον ίδιο άνθρωπο; Γιατί αυτό το εύρημα έχει ξεχωριστή σημασία; Ποια είναι η περίσταση που αποτυπώνεται στο σκύφο;Γιατί γράφτηκαν αυτά τα ονόματα στην επιφάνεια του αγγείου; Tι σχέση μπορεί να είχαν αυτοί οι άνδρες μεταξύ τους; Ο Άγγελος Π. Ματθαίου σπούδασε Αρχαιολ
Η καθημερινή ζωή στην Αθήνα μέσα από τις αρχαίες επιγραφές
Από πότε ως πότε χρονολογούνται οι επιγραφές, σε ποια υλικά τις βρίσκουμε και ποια η έκτασή τους; Σε ποια μέρη του Ελλαδικού χώρου τις συναντούμε;Πώς κατηγοριοποιούνται οι αρχαίες Ελληνικές επιγραφές σύμφωνα με το περιεχόμενό τους; Οι ιδιωτικές προϋπήρχαν των δημοσίων; Και πού στήνονταν;Ο Άγγελος Π. Ματθαίου σπούδασε Αρχαιολογία και Ιστορία στην Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Κατά την
Η ιδιότυπα μητριαρχική κοινωνία του Θριασίου πεδίου
Ποια στοιχεία πιστοποιούν το μητριαρχικό χαρακτήρα της περιοχής του Θριασίου; Μιλάμε για τα λεγόμενα Αρβανιτοχώρια; Πρόκειται για κλειστές κοινωνίες; Τι ακριβώς ήταν ο «κυριακάτικος χορός»; Ποιος ο ρόλος των ηλικιωμένων γυναικών;Εμφανίζονταν οι παντρεμένες γυναίκες στο δημόσιο χώρο και σε κοινωνικές εκδηλώσεις; Τι γνωρίζουμε για τα προξενιά και τι για την τελετή του γάμου; Υπήρχαν διαχωρισμοί μετα
Κερδίζοντας την αθανασία στην αρχαία Αθήνα
Πού βρίσκεται η στήλη του Δεξίλεω και τι αναπαριστά; Υπάρχει κάτι ιδιαίτερο στην εικονογραφία της στήλης; Η στήλη είναι ενεπίγραφη. Τι λέει η επιγραφή; Τι γνωρίζουμε για την οικογένεια του Δεξίλεω; Πού και πότε βρέθηκε η στήλη; Πού ακριβώς στο αρχαίο νεκροταφείο είχε στηθεί η στήλη του Δεξίλεω; Έχει βρεθεί ο τάφος του; Γιατί η οικογένεια του έκανε το κενοτάφιο αφού είχε ταφεί αλλού; Πως και γιατί
Η Ακαδημία Πλάτωνος και η καθημερινότητα των Αθηναίων στους «Σκοτεινούς αιώνες»
Ποιες είναι οι ιδιαιτερότητες της Ακαδημίας Πλάτωνος; Πότε χρονολογούνται τα πρωιμότερα κατάλοιπα στην θέση αυτή και τι ακριβώς είναι αυτά; Πότε και πώς ξεκίνησαν οι ανασκαφές στην Ακαδημία Πλάτωνος; Τι έφεραν στο φως οι ανασκαφές του Κουρουνιώτη και μετέπειτα του Σταυρόπουλου; Και πώς διαμορφώθηκε η εικόνα μας για την Ακαδημία Πλάτωνος από το 2015 μέχρι σήμερα;Σε τι διαφέρουν από άλλες μελέτες τη
Υπήρχαν χωριά στην Αθήνα;
Υπήρχαν χωριά στο λεκανοπέδιο της Αττικής και από πού μαθαίνουμε για αυτά; Πότε σχηματίζονται και από ποιους; Τι συμβαίνει κατά την Οθωμανική περίοδο;Έχουμε εικόνα για τον αριθμό των οικισμών; Ποια είναι η τοπογραφία του λεκανοπεδίου; Είχαν όλα τα χωριά τον ίδιο χαρακτήρα; Γνωρίζουμε κάτι για την αρχιτεκτονική των οικιών στα χωριά; Πώς βιοπορίζονταν οι κάτοικοι; Τι γνωρίζουμε για τα έθιμά και τη γ
Η γυναικεία ματιά της Νίκης Καραγάτση στο Πολυτεχνείο
Ποια ήταν η Νίκη Καραγάτση; Πότε γνωρίζεται με τον Μ. Καραγάτση; Πότε ξαναξεκινά να αφοσιώνεται στην Τέχνη της; Πώς το αντιμετωπίζει ο Μ. Καραγάτσης αυτό; Ποια η σχέση της Νίκης με τον Γιάννη Τσαρούχη και πώς την επηρεάζει; Ζούσε και εργαζόταν στην οδό Χάρητος. Ποια η σχέση της με την Αθήνα;H Πολύνα Κοσμαδάκη είναι ιστορικός τέχνης, Διδάκτωρ του Πανεπιστήμιου Paris IV-La Sorbonne. Είναι Επιμελήτρι
Πως διασκέδαζαν οι Αθηναίοι στη «Μάντρα» του Αττίκ;
Η Αγιάτη Μπενάρδου συζητά με τον Δαυίδ Ναχμία για την ζωή και την πορεία του πρωτοπόρου συνθέτη του ελαφρού τραγουδιού των αρχών του 20ού αιώνα Αττίκ, την «Μάντρα» του και την ιστορία του τραγουδιού «Ζητάτε να σας πω».Πότε και πού γεννιέται ο Αττίκ, και πώς έζησε τα πρώτα χρόνια της ζωής του; Τι γνωρίζουμε για τις σπουδές του στο Παρίσι; Ποιες οι επιρροές του; Πότε επανέρχεται στην Αθήνα;Ποια είνα
Υπάρχουν αρχαία είδη φυτών στον Κήπο του Διομήδους;
Παραπλεύρως της Μονής Δαφνίου βρίσκεται ο Διομήδειος Βοτανικός Κήπος που φιλοξενεί χιλιάδες είδη φυτών και προσφέρει μία ιστορική περιήγηση σε φυτά και βότανα, ενώ αποτελεί έναν χώρο αναψυχής αλλά και έναν πνεύμονα οξυγόνου στην πρωτεύουσα.Πότε και από ποιους διαμορφώνεται και πότε ξεκινά να λειτουργεί; Πόσο μεγάλη είναι η έκταση που καταλαμβάνει; Και τι είδους φυτά φιλοξενεί; Ισχύει ότι αποτελεί
Παναγιά Βλασσαρού: Μια τοιχογραφία που επιβίωσε θαμμένη για δεκαετίες
Πού βρίσκεται η Παναγία η Βλασαρού, πότε και από ποιους κατασκευάζεται και ως πότε λειτουργεί; Από πού παίρνει το όνομά της; Πότε και γιατί κατεδαφίζεται; Ποιες οι πηγές μας για αυτή;Τι συμβαίνει με την τοιχογραφία μετά την καταστροφή του ναού; Τι απεικονίζει; Πώς βρέθηκε και σε τι κατάσταση;Ο Γιώργος Μαστρογιάννης είναι συντηρητής έργων τέχνης με άδεια ασκήσεως επαγγέλματος και εγγεγραμμένος στα
Υπήρχαν καμηλοπαρδάλεις, φοίνικες και τζακαράντες στον Πύργο Βασιλίσσης;
Ένα γοτθικό μνημείο μέσα σε ένα υπέροχο, αναπάντεχο πάρκο, που έχει φιλοξενήσει βασιλείς αλλά και λειτουργήσει ως ένα πρότυπο κτηνοτροφικό και γεωργικό κέντρο, ο Πύργος Βασιλίσσης.Πότε ανεγείρεται, από ποιους και γιατί επελέγη αυτό το σημείο της πόλης; Προϋπήρχε κάποιο κτίσμα σε εκείνο το σημείο; Γνωρίζουμε ποιος ήταν ο αρχιτέκτονας;Πότε και σε ποια περίσταση εγκαινιάζεται;Τι γνωρίζουμε για τη ζωή
Πού έμαθαν να πίνουν μπύρα οι Αθηναίοι;
Φιξ, Μετς, Κλωναρίδη. Τρία τοπωνύμια, τρεις περιοχές της Αθήνας που σχετίζονται με τη ζυθοοποιία. Επιχειρήσεις που έμαθαν στην αθηναϊκή κοινωνία να πίνει μπύρα, να την απολαμβάνει κατ’ οίκον ή σε πάρκα. H Αγιάτη Μπενάρδου συζητά με τον Βασίλη Νάστο για τη ζυθοποιία Κλωναρίδη και την εξέλιξη της περιοχής των Πατησίων.Ποια είναι η οικογένεια Κλωναρίδη και πότε φτάνει στα Πατήσια; Πότε ιδρύουν τη ζυθ
Οι «ερωτοφωλιές» στην Αθήνα του Μεσοπολέμου
Τα χρόνια του Μεσοπολέμου οι εραστές εκτός γάμου διώκονταν. Τι ρόλο έπαιζε το Τμήμα Ηθών; Πώς εμπλέκεται η Αρχιεπισκοπή και τι ακριβώς επιδίωκε;Ποιες είναι οι βασικές πηγές μας για το «παράνομο» σεξ στην Αθήνα του Μεσοπολέμου; Μιλάμε μόνο για ετερόφυλα ζευγάρια; Σε ποιες περιοχές εντοπίζονται τα «παράνομα» ζευγάρια; Πότε παύει η μοιχεία να διώκεται στην Ελλάδα; Ο Τάσος Θεοφίλου (Θεσσαλονίκη, 1982)
Η ακμή και η εγκατάλειψη της πλατείας Σανταρόζα
Ένας Ιταλός φιλέλληνας, επαναστάτης, πολιτικός, γεννημένος στο Σαβιλιάνο της ΒΔ Ιταλίας, δίνει, περίπου 100 χρόνια αργότερα, το όνομά του σε μία πλατεία της Αθήνας. Ο λόγος; Ο ηρωικός θάνατός του στη Σφακτηρία.Πού βρίσκεται ακριβώς το τετράγωνο ή η πλατεία Σανταρόζα; Από πού πήρε το όνομά της; Ποιοι τη σχεδίασαν και πότε; Ποια κτίρια την περιέβαλλαν και ποια η λειτουργία τους;Ποια ήταν τα πιο σημα
To success story του Παντείου Πανεπιστημίου
Το εμβληματικότερο κτίριο της λεωφόρου Συγγρού στεγάζει ένα πανεπιστήμιο με μεγάλη ιστορία και παράδοση. Όμως ποιος είναι ο χαρακτήρας του πανεπιστημίου σήμερα και πώς καταφέρνει να ακολουθεί το πνεύμα της εποχής; Η πρύτανης του Παντείου Πανεπιστημίου Χριστίνα Κουλούρη εξηγεί στην Αγιάτη Μπενάρδου.Το Πάντειο Πανεπιστήμιο οφείλει την ίδρυσή του σε έναν γόνο εύπορης οικογένειας της Λεμεσού, τον Γεώρ
Επισκοπή Σικίνου: Ένα μοναδικό ιστορικό παλίμψηστο στη μέση του Αιγαίου
Πότε χρονολογείται το μνημείο της Επισκοπής Σικίνου και σε ποιο σημείο του νησιού βρίσκεται; Πότε και γιατί εγκαταλείπεται το μνημείο;Πότε αποφασίζει η η Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων να το αποκαταστήσει; Είναι αλήθεια ότι οι εργασίες αποκατάστασης της Επισκοπής εμπλούτισαν την αρχαιολογική γνώση για τα ταφικά έθιμα και μνημεία της περιόδου στις Κυκλάδες αλλά και για τη βυζαντινή αρχιτεκτονική;
Κέρος: Ένας γοητευτικός αρχαιολογικός γρίφος
Ένα νησάκι στη μέση των Κυκλάδων τόσο μικρό όσο η μεγάλη ιστορία του. Ένας τόπος λατρείας, ένα διαμετακομιστικό κέντρο, ένας οικισμός, μα, πάνω από όλα, ένας αρχαιολογικός γρίφος που μετρά δεκαετίες.Πού ακριβώς βρίσκεται η Κέρος και από πού παίρνει την ονομασία της; Πότε ξεκίνησε να ανασκάπτεται και από ποιους; Τι έχει έρθει στο φως μέχρι σήμερα;Ποια είναι τα σημαντικότερα ευρήματα και γιατί υπάρχ
H συναρπαστική ιστορία της Αφροδίτης της Μήλου
Πότε και από ποιον βρέθηκε το άγαλμα; Πότε χρονολογείται; Από τι υλικό είναι φτιαγμένο; Γνωρίζουμε ποιος το φιλοτέχνησε; Ήταν ο Πραξιτέλης;Βρέθηκε εξαρχής χωρίς χέρια; Τι εικάζουμε ότι κρατούσε στα χέρια της; Πώς ταυτίστηκε με την Αφροδίτη; Πώς καταλήγει στη Γαλλία;Σήμερα το άγαλμα βρίσκεται στο Λούβρο, σε περίοπτη θέση, αλλά αντίγραφό του υπάρχει και στη Μήλο, έτσι δεν είναι;Η Όλγα Παλαγγιά είναι
Η Αθήνα του 1896 και οι πρώτοι διεθνείς Ολυμπιακοί Αγώνες
Η Αγιάτη Μπενάρδου συζητά με την πρύτανη του Παντείου Πανεπιστημίου Χριστίνα Κουλούρη για τη σημασία της διοργάνωσης των πρώτων Ολυμπιακών Αγώνων για την πόλη της Αθήνας.ε ποίηση και στίχους Κωστή Παλαμά και σε σύνθεση Σπύρου Σαμαρά, ο Ύμνος των Ολυμπιακών Αγώνων ακούγεται για πρώτη φορά στις αρχές του 1896 και εν συνεχεία στις 25 Μαρτίου της ίδια χρονιάς, κατά την κήρυξη της έναρξης των Αγώνων στ
Ποιες είναι οι «φυλές» των Ρομά στην Αθήνα;
Τι γνωρίζουμε για τους Ρομά στην οικονομία και την κοινωνία της Ελλάδας κατά τα νεότερα χρόνια; Είναι η οικογένεια ο βασικός πυρήνας γύρω από τον οποίο συγκροτείται η κοινωνία τους; Τι γνωρίζουμε για τη γλώσσα τους; Για τη θρησκεία και τα έθιμά τους; Με τι επαγγέλματα καταπιάνονται συνήθως; Στην Αττική πού κατοικούν; Πώς προκύπτει αυτή η αρνητική φόρτιση, η προκατάληψη εναντίον τους;Η Μαρία Φακιολ
Η ιστορία καινοτομίας του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών
Το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών γιόρτασε το 2020 τα 100 χρόνια λειτουργίας του. Το τρίτο Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα της χώρας κατά σειρά αρχαιότητας, οι παλιότερες και οι παλιότεροι εξ ημών το γνωρίζουμε ως ΑΣΟΕΕ. Σήμερα, είναι απλά το ΟΠΑ, με το επιβλητικό κεντρικό κτήριο/σήμα κατατεθέν επί της Πατησίων, σχεδιασμένο τον σπουδαίο αρχιτέκτονα Αναστάσιο Μεταξά, πρώτο πρόεδρο του ιστορικού Συλλόγο
Μια βόλτα στους κήπους του Τατοΐου
Η Αγιάτη Μπενάρδου συζητά με την αρχιτέκτονα τοπίου Έλλη Παγκάλου για τους κήπους του Τατοϊου, του θερινού ανακτόρου της πρώην βασιλικής οικογένειας, τι θα μείνει το ίδιο και τι πρόκειται να αλλάξει στο πλαίσιο της ανάπλασής τους.Η πρώτη εξοχική κατοικία της βασιλικής οικογένειας, το 1874. Διαδοχικές ανεγέρσεις νέων κτηρίων από εξέχοντες αρχιτέκτονες της εποχής, κήποι με ελάφια από την Ουγγαρία, π
Όταν οι εξόριστοι της Σπιναλόγκας μεταφέρθηκαν στο Αιγάλεω
Τι συνέβαινε στη Σπιναλόγκα; Πότε δημιουργείται η αποικία των ανθρώπων που έπασχαν από τη νόσο του Χάνσεν, από ποιους και με τι σκοπό; Ποια η διαφορά μίας αποικίας λεπρών και ενός λεπροκομείου;Από πού μαθαίνουμε για τη ζωή στη Σπιναλόγκα; Ποιες είναι πηγές; Ποιες οι συνθήκες διαβίωσης εκεί; Πότε κλείνει η αποικία και πώς και συμβαίνει αυτό; Πώς και βρίσκονται στην Αγία Βαρβάρα, στο Αιγάλεω αυτοί ο
Πετράς: Μια δεύτερη Κνωσός, κάτι σημαντικότερο ή όχι ακριβώς;
Ο Πετράς άρχισε να κατοικείται από τα μέσα περίπου της 4ης χιλιετίας π.Χ. και μέχρι το 1100 π.Χ. Έχουν αποκαλυφθεί ένα μινωικό ανάκτορο, που περιείχε μάλιστα ένα ιερογλυφικό αρχείο, τρεις οικισμοί, ένα πολύ εκτεταμένο ασύλητο ελίτ νεκροταφείο με διάρκεια ζωής περίπου 1.100 ετών και ένα βυζαντινό νεκροταφείο. Το ανάκτορο του Πετρά κτίστηκε γύρω στο 1900 π.Χ. και αποτελούσε διοικητικό, εμπορικό και
Η ζωή και ο θάνατος στην ΟΘωμανική Κρήτη
Πού εντοπίζονται μουσουλμανικές επιτύμβιες στήλες στην Κρήτη; Πότε χρονολογούνται; Ποια τα γενικά χαρακτηριστικά τους; Σε τι γλώσσα είναι γραμμένες; Έχουν καλλιτεχνική αξία;Πού εντοπίζονται μουσουλμανικά νεκροταφεία στην Κρήτη; Ποια είναι η ιστορική αξία των επιτύμβιων στηλών; Μπορούμε να μιλήσουμε για μία «ισλαμική ταφική κουλτούρα» στην Κρήτη;Πώς ήταν να πεθαίνεις ως μουσουλμάνα ή μουσουλμάνος σ
Αρχαία Λύκτος: Γιατί η ανασκαφή της άργησε έναν αιώνα;
«Στους Κρήτες αρχηγός ήταν ο ένδοξος στο δόρυ Ιδομενέας,σ᾿ αυτούς πού είχαν την Κνωσό και τη Γόρτυνα την περιτειχισμένηκαι τη Λύκτο και τη Μίλητο και την ασπροχώματη Λύκαστο και τη Φαιστόκαι το Ρύτιο, πολιτείες καλοκατοικημένες».Αυτό είναι ένα απόσπασμα της Ραψωδίας Β’ της Ιλιάδας, σε μετάφραση Καζαντζάκη-Κακριδή. Η Λύκτος, που, εκτός από τον Όμηρο, την αναφέρουν ο Αριστοτέλης και ο Πολύβιος. Η Λύ
Aνθρωποθυσία, ανάκτορα, και σεισμοί στα Μινωϊκά Χανιά
Πού βρίσκεται η αρχαία Αρχαία Κυδωνία και από πού παίρνει την ονομασία της; Από ποιες πηγές μαθαίνουμε για αυτήν; Πότε ξεκίνησε να ανασκάπτεται και από ποιους;Τι έχει έρθει στο φως μέχρι σήμερα; Ποια είναι τα σημαντικότερα ευρήματα και τι μας λένε για τη ζωή στην περιοχή; Έχει γίνει πολύς λόγος για την ανθρωποθυσία στην Κυδωνία: μια νεαρή γυναίκα θυσιάζεται τελετουργικά σε ένα θυσιαστήριο. Για πο
ΣΕΝ: Οι καινοτομίες ενός θεσμού που ιδρύθηκε από γυναίκες για γυναίκες
Πότε ιδρύεται ο Σύλλογος Εκπαιδεύσεως Νεανίδων, από ποιον και ποια ήταν η αποστολή του; Ισχύει ότι αφορμή αποτέλεσε η επιδημία χολέρας που ξέσπασε στην Αθήνα και στον Πειραιά στα μέσα του 19ου αι.;Ποιες είναι οι πηγές μας για τα πρώτα χρόνια του θεσμού; Από πού μαθαίνουμε για αυτόν; Είχαν προηγηθεί άλλες παρόμοιες πρωτοβουλίες;Πώς διαδόθηκε η ιδέα για αυτό το Σύλλογο; Πού στεγάζεται ο ΣΕΝ; Πώς υπο
Το ΕΚΠΑ και η Αθήνα: Οι πρώτοι καθηγητές, οι πρώτοι φοιτητές, η πρώτη κατάληψη
Πότε ιδρύεται το ΕΚΠΑ και σε ποιον ανήκει η πρωτοβουλία για την δημιουργία του; Πού βρίσκεται η Αθήνα ιστορικά εκείνη την περίοδο; Ποιες είναι οι πρώτες σχολές και ποιο το πρώτο κτίριο στέγασε το πανεπιστήμιο;Ποιοι το επανδρώνουν αρχικά; Οι πρώτοι καθηγητές; Υπήρχαν αρχικά γυναίκες καθηγήτριες; Ποια η διαδικασία εισαγωγής των φοιτητών; Στην αρχή οι φοιτητές ήταν μόνο άντρες; Πότε αποφοιτά η πρώτη
Λόρδος Βύρωνας: Ο «ποπ σταρ» φιλέλληνας του 19ου αιώνα
Πώς συνδέεται ο φιλελληνισμός με την αρχαιολατρεία; Πότε εμφανίζονται οι πρώτοι, «πρώιμοι» Φιλέλληνες στην Ελλάδα και στην Αθήνα το 19ο αιώνα; Τι τους ελκύει στην προεπαναστατική Ελλάδα; Πρόκειται κυρίως για ευκατάστατους άνδρες; Έχουμε εικόνα των ηλικιών τους; Από πού έρχονται οι περισσότεροι;Ο Σατοβριάνδος ποιος είναι, πότε έρχεται στην Ελλάδα και τι του προσελκύει την προσοχή; Ο Λόρδος Βύρων; Π
Λέλα Καραγιάννη: Η συγκλονιστική ιστορία της ηρωίδας - κατασκόπου της Εθνικής Αντίστασης
Πότε και πού γεννιέται η Λέλα Καραγιάννη και τι γνωρίζουμε για την οικογένειά της; Πότε περίπου έρχεται στην Αθήνα; Τι γνωρίζουμε για την οργάνωση «Μπουμπουλίνα» που δημιούργησε το 1941;Πώς χρηματοδοτήθηκε η οργάνωση και ποιοι οι βασικοί της στόχοι;Τι γνωρίζουμε για το δίκτυο «Απόλλων» στο οποίο επίσης συμμετείχε; Πότε και πώς συλλαμβάνεται η Λέλα Καραγιάννη και πώς τελικά εκτελείται στο Χαϊδάρι σ
Πεθαίνοντας στη Μυκηναϊκή Αττική: To νεκροταφείο στο Κολικρέπι Σπάτων
Από πού προκύπτει η γνώση μας για την Ύστερη Εποχή του Χαλκού στην Αττική; Ποια ήταν τα ταφικά έθιμα εκείνη την περίοδο; Πότε ξεκινούν οι ανασκαφές στο Κολικρέπι και τι φέρνουν στο φως;Πόσοι άνθρωποι βρέθηκαν θαμμένοι στο Κολικρέπι και ποια τα βασικά τους χαρακτηριστικά; Οι τάφοι που έχουν βρεθεί έχουν κτερίσματα, έχουν ανθρώπινα κατάλοιπα; Γνωρίζουμε παθολογικά προβλήματα που πιθανώς αντιμετώπιζα
